Kinh Pháp Cú Thí Dụ – Trọn Bộ

PHẬT THUYẾT KINH PHÁP CÚ THÍ DỤ

Hán dịch:

Sa Môn Pháp Cự, Sa Môn Pháp Lập

Việt dịch: Thiện Thuận, Nguyên Tạng

*

Phẩm Mười Chín – Phẩm Ác Hạnh – Thí Dụ Ba Mươi Tám

Thuở xưa, Đức Phật trú tại nước La Duyệt Kỳ, sai một vị La Hán tên là Tu Mạn đem tóc và móng tay Phật đến núi phía Nam nước Kế Tân xây Chùa Tháp Phật. Năm trăm vị La Hán trụ trong Chùa đó, sớm chiều đốt hương đi xung quanh Tháp lễ bái.

Lúc ấy, trong núi có năm trăm con khỉ thấy các Đạo Nhân cúng dường bảo Tháp, liền kéo nhau đến bên khe núi sâu vác đất đá bùn sình bắt chước xây một ngôi Tháp, dựng cây làm cột rồi treo tràng phan lên đầu cây, sớm chiều lễ bái cũng như Đạo Nhân.

Một hôm nước lũ trong khe núi dâng cao, nhận chìm chết cả đàn khỉ. Thần thức chúng liền sinh lên Cung Trời Đao Lợi thứ hai, ở trong Cung Điện Thất Bảo, việc ăn mặc tự nhiên có đầy đủ.

Họ đều tự nghĩ:

Chúng ta do nhân duyên gì được sinh lên Cõi Trời này?

Rồi họ liền dung Thiên nhãn tự nhìn thân mình thấy tiền thân là loài khỉ, nhờ bắt chước Đạo Nhân xây Tháp lễ bái chơi, tuy bị nước cuốn chết mà thần thức được sinh lên trời. Vì vậy họ muốn trở xuống đền ân thân cũ.

Chư Thiên đó liền mang theo người hầu đem hương hoa, kỹ nhạc đến bên thây cũ rải hoa, đốt hương, đi nhiễu quanh thây bảy vòng.

Lúc ấy, trong núi có năm trăm vị Bà La Môn ngoại đạo tà kiến, không tin tội phước, thấy Chư Thiên rải hoa, trỗi nhạc, đi nhiễu quanh thây khỉ đều ngạc nhiên hỏi:

*

Chư Thiên quang tướng uy nghi như vậy, cớ sao lại hạ mình cúng dường những thây chết này?

Các Thiên Nhân đáp:

Những thân này chính là thân cũ của chúng tôi. Ngày xưa, chúng tôi ở đây bắt chước các Đạo Nhân lập Tháp Miếu chơi, bị nước khe dâng lên nhận chìm chết. Nhờ chút phước mọn đó nên nay được sinh Thiên.

Hôm nay xuống rải hoa là để đền ân thân cũ. Chỉ đùa chơi làm Chùa Tháp mà còn được phước như thế, nếu chí tâm thờ Phật Thế Tôn phước đức đó thật khó mà ví dụ cho được.

Các ông tà kiến không tin đạo chân chánh, thì dầu cực khổ siêng tu trăm kiếp cũng không được một chút lợi ích. Chi bằng ta hãy cùng nhau đến núi Kỳ Xà Quật đảnh lễ, cúng dường Phật thì sẽ được phước vô lượng. Các Bà La Môn nghe vậy vô cùng hoan hỷ, cùng Chư Thiên đồng đến chỗ Phật, thành tâm đảnh lễ, rải hoa cúng dường.

Chư Thiên bạch Phật:

Chúng con đời trước mang thân khỉ, nhờ ân Đức Thế Tôn mới được sinh Thiên, hận mình không được gặp Phật, nên nay đến để Quy Y.

Bạch Đức Thế Tôn, chúng con đời trước có tội gì mà phải mang thân khỉ, dầu xây dựng Chùa Tháp mà vẫn bị nước cuốn chết?

Đức Phật nói với các Thiên Nhân:

Việc này có nhân duyên, không phải tự nhiên mà có. Ta sẽ vì các ông mà nói rõ nguyên nhân.

*

Thuở xưa có năm trăm vị niên thiếu Bà La Môn cùng nhau vào núi muốn học đạo Tiên. Lúc ấy, trên núi có một Sa Môn định xây một Tinh Xá bằng đất bùn. Vị ấy xuống khe suối lấy nước thân thể nhẹ như bay.

Năm trăm Bà La Môn thấy vậy sinh tâm ghen ghét, đồng thanh cười nhạo:

Ông Sa Môn này lên xuống lật đật như khỉ, có gì đâu lạ. Ông lấy nước như vậy mãi, có ngày sẽ bị nước nhận chết chìm.

Đức Phật kể xong bảo với các Thiên Nhân:

Ông Sa Môn lên núi thuở đó chính là thân Ta, còn năm trăm vị Bà La Môn niên thiếu chính là năm trăm con khỉ đó, vì cười đùa gây tội mà phải mắc quả báo như vậy.

Bấy giờ Đức Thế Tôn liền nói kệ:

Đùa cười làm ác

Thân đã tạo nghiệp

Thọ báo khóc than

Theo đó tội đến.

Đức Phật nói với các Thiên Nhân:

*

Các ông đời trước tuy là thân loài thú mà biết chơi đùa xây cất Tháp Miếu, nên tội diệt phước sinh, được sinh lên Cõi Trời. Ngày nay các ông lại biết đến đây phụng trì Chánh Pháp, do nhân duyên này sẽ mãi mãi xa lìa các khổ.

Đức Phật giảng xong, năm trăm Thiên Nhân đều thấy được đạo. Dù là Thiên Nhân, nhưng vẫn chưa phải là người đắc đạo.

Còn năm trăm Bà La Môn được nghe giảng về quả báu tội phước đều tự than:

Chúng ta học theo đạo Tiên đã mấy năm mà chưa được chút kết quả nào, không bằng đàn khỉ chỉ đùa chơi làm phước mà được sinh Thiên.

Đạo của Phật Quả thật vi diệu!

Bấy giờ năm trăm vị Bà La Môn đảnh lễ Đức Phật xin làm đệ tử.

Đức Phật bảo:

Lành thay, hãy lại đây các Tỳ Kheo!

Năm trăm vị đó liền thành tướng Sa Môn. Nhờ tu tập tinh tấn, chẳng bao lâu năm trăm vị ấy đều chứng quả A La Hán.

****

PHẬT THUYẾT KINH PHÁP CÚ THÍ DỤ

Phẩm Mười Chín – Phẩm Ác Hạnh – Thí Dụ Ba Mươi Chín

Thuở xưa, Đức Phật trú tại Tinh Xá nước Xá Vệ Thuyết Pháp cho các hàng trời người. Lúc ấy, con thứ hai của Vua tên là Lưu Ly, hai mươi tuổi đem tùy tùng bức Vua thoái vị và giết chết Thái Tử anh mình là Kỳ Đà rồi tự lên ngôi.

Có một tên quan ác tâm tên là Da Lợi tâu với Vua Lưu Ly:

Vua lúc trước còn là Hoàng Tử sang nước Xá Di bên ngoại nhìn vào bên trong Tinh Xá của Phật bị dòng tộc Thích Ca mắng nhiếc hết kể nổi.

Lúc đó đại vương đã thề rằng:

Nếu ta làm Vua sẽ hỏi tội này. Nay thời cơ đã đến, binh mã hùng mạnh nên báo oán xưa. Lưu Ly nghe lời, liền cho chuẩn bị binh mã, kéo sang chinh phạt nước Xá Di.

Đức Phật có vị đại đệ tử thứ hai tên là Ma Ha Mục Kiền Liên. Ngài thấy Vua Lưu Ly định tàn sát nước Xá Di để trả thù xưa, sẽ giết hại bốn chúng đệ tử nên vô cùng thương xót.

Ngài liền đến chỗ Phật thưa:

Nay Vua Lưu Ly vây đánh nước Xá Di, con nghĩ dân chúng vô tội sẽ chết oan, nên định đem bốn phương tiện cứu dân trong nước Xá Di.

*

1. Đem dân Xá Di để trên Hư Không.

2. Đem dân nước Xá Di giấu giữa biển.

3. Đem dân nước Xá Di giấu giữa hai ngọn núi Thiết Vi.

4. Đem dân nước Xá Di để ở giữa nước lớn phương khác, khiến Vua Lưu Ly không biết chỗ của họ.

Đức Phật bảo:

Này Mục Kiền Liên, Ta biết ông có khả năng trí đức che chở cho dân nước Xá Di. Nhưng chúng sinh có bảy việc không thể tránh khỏi.

Bảy việc đó là gì?

Một là sinh, hai là già, ba là bệnh, bốn là chết, năm là tội, sáu là phước, bảy là nhân duyên. Bảy điều này dầu ta muốn tránh nhưng không thể được.

Dầu oai thần của ông có thể làm được chuyện đó, nhưng túc nghiệp, tội lỗi làm sao tránh được?

Mục Kiền Liên lễ Phật lui ra, nhưng vẫn theo ý riêng đem bốn, năm ngàn người tín chủ tri thức đựng trong bát đặt ở khoảng giữa các tinh tú trên Hư Không. Vua Lưu Ly đánh nước Xá Di, giết khoảng ba ức người rồi kéo quân về nước.

Lúc đó, Mục Kiền Liên đến chỗ Phật đảnh lễ, rồi tự hào thưa:

Vua Lưu Ly đánh nước Xá Di, đệ tử thừa oai thần Phật cứu bốn năm ngàn người nước này. Nay những vị đó ở trên Hư Không đều được thoát nạn.

*

Đức Phật hỏi:

Ông đã đến xem người trong bát chưa?

Đáp:

Dạ chưa!

Đức Phật bảo:

Ông hãy xem người trong bát trước đã. Mục Liên vâng lời, dùng đạo lực đem bát xuống xem, không ngờ tất cả đều đã chết hết.

Mục Kiền Liên buồn thương rơi lệ, trở lại chỗ Đức Phật thưa:

Tất cả người trong bát đều chết cả. Oai lực thần thông không thể cứu họ thoát khỏi tội nghiệp đời trước.

Đức Phật bảo Mục Kiền Liên:

Bảy việc mà ta đã nói trước, dù Phật, Thánh Chúng, Thần Tiên, Đạo Sĩ có oai lực ẩn mình, phân thân song cũng không thể tránh được.

Bấy giờ Đức Phật lại nói kệ:

Dầu Hư Không, biển cả

Hay núi đá xa xôi

Không nơi nào tránh khỏi

Quả ác nghiệp đã làm.

Chúng sinh bị não hại

Lão Tử nghiệp trả vay

Bậc Bi Trí giải thoát

Không nhớ lỗi lầm ai.

Đức Phật Thuyết Pháp xong, vô số người trong Pháp Hội hiểu được lẽ vô thường, đều buồn thương trước việc không thể tránh khỏi tội báo, hoan hỷ, chứng quả Tu Đà Hoàn.

*

(Kinh Pháp Cú Thí Dụ – Hết Phẩm Mười Chín)