Kinh Pháp Cú Thí Dụ – Trọn Bộ

PHẬT THUYẾT KINH PHÁP CÚ THÍ DỤ

Hán dịch:

Sa Môn Pháp Cự, Sa Môn Pháp Lập

Việt dịch: Thiện Thuận, Nguyên Tạng

*

Phẩm Hai Mươi Chín – Phẩm Phụng Trì – Thí Dụ Năm Mươi Ba

*

Thuở xưa, có một vị Trưởng Lão Bà La Môn tên Tát Giá Ni Kiền, thông minh tài giỏi vào bậc nhất trong nước.

Ông có năm trăm người đệ tử thường xuyên theo học. Do vậy cống cao tự đại không xem thiên hạ ra gì. Ông thường lấy lá sắt mỏng quấn quanh bụng.

Người ta ấy làm lạ hỏi, ông đáp:

Tôi sợ trí tuệ tràn ra ngoài nên mới làm như thế!

Một hôm ông nghe có Phật ra đời, việc giáo hóa đạo hết sức thành công, nên sinh tâm đố kỵ, trằn trọc không yên.

Ông nói với các đệ tử:

Ta nghe Sa Môn Cù Đàm tự xưng là Phật, nay ta sẽ đến đó hỏi những việc sâu xa vi diệu, khiến ông ta bối rối không biết đường trả lời.

Nói xong, ông cùng chúng đệ tử đến Tinh Xá Kỳ Hoàn, đứng ở ngoài cổng.

Từ xa, trông thấy từ dung Thế Tôn rực rỡ uy nghiêm như vầng mặt Trời mới mọc, ông bỗng sinh tâm hoan hỷ xen lẫn kính sợ, liền rẽ đám đông đi thẳng đến trước Phật làm lễ. Đức Phật bảo ông ngồi.

*

Ngồi xong, ông thưa với Phật:

Cái gì gọi là đạo?

Điều gì gọi là trí?

Sao gọi là Trưởng Lão?

Sao gọi là đoan chánh?

Sao gọi là Sa Môn?

Sao gọi là Tỳ Kheo?

Sao gọi là Hiền Minh?

Sao gọi là có đạo?

Sao gọi là vâng giữ giới?

Nếu như Ngài trả lời được, tôi xin làm đệ tử.

Bấy giờ Đức Thế Tôn xét theo căn cơ của ông, dùng kệ đáp rằng:

Thường từ mẫn hiếu học

Tâm chân chánh tu hành

Chỉ giữ gìn tuệ báu

Đây chính gọi là đạo.

Gọi là người có chí

Không cần biện luận

Ai tự tại, vô úy

Làm lành là bậc Trí.

Gọi là bậc Trưởng Lão

Không phải do tuổi cao

Thân già và tóc bạc

Hạng xuẩn ngu khác nào.

Ai noi theo Chánh Pháp

Từ bi, Đạo Đức cao

Sáng suốt lại thanh tịnh

Xứng đáng xưng Trưởng Lão.

Người gọi là đoan chánh

Không phải đẹp như hoa

Không tham lam, tật đố

Nói và làm trái xa.

Ai bỏ được điều ác

Dứt tận đến nguồn cơn

Trí tuệ, không giận hờn

Mới là người đoan chánh.

Gọi là bậc Sa Môn

Không phải do cạo tóc

Nếu vọng ngữ tham lam

Khác chi hạng phàm tục?

Ai dứt được điều ác

Mở rộng đạo nhiệm mầu

Tâm ý không vọng tưởng

Chính thật bậc Sa Môn.

*

Gọi là bậc Tỳ Kheo

Không phải đi khất thực

Tà hạnh không cúng thí

Chỉ là cầu danh suông.

Ai dứt bỏ tội nghiệp

Thanh tịnh tu phạm hạnh

Trí tuệ phá được ác

Chính thật bậc Tỳ Kheo.

Gọi là Bậc Hiền Minh

Chẳng phải im không nói

Nếu dụng tâm không khéo

Làm dáng bên ngoài thôi.

Ai giữ lòng vô vi

Hạnh thanh tịnh, vô chấp

Tâm bỉ thử vắng lặng

Chính thật Bậc Hiền Minh.

Gọi là bậc có đạo

Không riêng cứu một ai

Cứu giúp cho tất cả

Không hại kẻ vô đạo.

Người phụng trì Chánh Pháp

Không phải tụng, nói nhiều

Tuy là nghe học ít

Biết y pháp hành trì

Giữ đạo không quên lãng

Đó là trì Pháp Tạng.

Tát Giá Ni Kiền và năm trăm đệ tử nghe kệ xong, tâm hoan hỷ khai ngộ, không còn kiêu mạn đều Xuất Gia làm Sa Môn. Riêng Ni Kiền phát tâm Bồ Tát, còn năm trăm đệ tử đều chứng quả A La Hán.

*

(Kinh Pháp Cú Thí Dụ – Hết Phẩm Hai Mươi Chín)