Kinh Pháp Cú Thí Dụ – Trọn Bộ

PHẬT THUYẾT KINH PHÁP CÚ THÍ DỤ

Hán dịch:

Sa Môn Pháp Cự, Sa Môn Pháp Lập

Việt dịch: Thiện Thuận, Nguyên Tạng

*

Phẩm Mười Bảy – Phẩm A La Hán – Thí Dụ Ba Mươi Bốn

Thuở xưa, có một nước tên là Na Lê gần miền biển phía Nam. Dân chúng nước đó sống bằng nghề mò ngọc trai, tìm gỗ Chiên Đàn.

Trong nước có một nhà gồm hai anh em, cha mẹ mới mất định chia tài sản ở riêng. Nhà có một người nô lệ tên là Phân Na tuổi nhỏ thông minh, rành việc buôn bán và ra biển kiếm ngọc trai.

Cách chia gia tài của họ là:

Nhà cửa tài sản tính làm một phần, nô lệ Phân Na tính làm một phần. Hai người rút thăm, người em bắt được phần nô lệ, bèn cùng vợ con với người nô lệ tay trắng ra đi. Lúc ấy tình hình sinh hoạt cơ khổ khó khăn, mà chỉ được có một người nô lệ, nên người em rất lo buồn không biết lấy gì để sống.

*

Phân Na liền thưa với chủ:

Xin Ngài đừng lo, Phân Na này sẽ tìm cách trong thời gian ngắn Ngài sẽ giàu có hơn người anh.

Người em nói:

Nếu ngươi làm được như vậy, ta sẽ trả tự do cho ngươi làm thường dân. Vợ người em có một số châu ngọc riêng bèn giao cho Phân Na làm vốn. Lúc đó hải triều lên, dân chúng trong thành ra mé biển nhặt củi.

Phân Na đem châu ngọc ra ngoài thành gặp một đứa trẻ ăn xin vác củi. Trong bó củi có gỗ thơm Ngưu Đầu Chiên Đàn có thể trị bệnh nặng, một lượng đáng giá ngàn vàng.

Đây là cơ hội ngàn năm một thuở, Phân Na biết bèn đưa ra hai đồng tiền mua được bó cây đem về chặt ra làm vài mươi đoạn.

*

Lúc đó có một vị Trưởng Giả lâm bệnh nặng, cần hai lượng Ngưu đầu Chiên Đàn điều chế thuốc uống, mà tìm không ra. Phân Na đem gỗ hương Chiên Đàn đến đổi lấy được hai ngàn lượng vàng, rồi mua sắm hết số tiền kiếm được giúp người em giàu hơn anh gấp bội.

Người em cảm niệm ân của Phân Na nên giữ đúng lời hứa cho Phân Na tự do, tùy ý làm gì thì làm. Phân Na liền từ giã gia đình người em ra đi học đạo.

Phân Na đến nước Xá Vệ đảnh lễ Phật rồi quỳ thẳng chắp tay thưa: Con là dòng dõi hạ tiện song rất hâm mộ Đạo Pháp. Xin Đức Thế Tôn rủ lòng từ bi tế độ.

Đức Phật bảo:

Lành thay, hãy lại đây Phân Na!

Phân Na râu tóc liền tự rụng, đầy đủ pháp phục thành vị Sa Môn. Đức Phật Thuyết Pháp cho Phân Na. Nghe xong, Phân Na y giáo tu tập chứng quả A La Hán.

Lúc đó A La Hán Phân Na ngồi tư duy:

Ta sở dĩ ngày nay có được Lục Thông, tự do trước sinh tử là nhờ ân của chủ nhân. Nay ta đến đến độ cho ông và nhân dân trong nước.

Phân Na nghĩ xong trở về nước mình, tìm đến nhà chủ cũ. Người em gặp lại Phân Na vô cùng hoan hỷ mời vào nhà đãi ăn.

*

Ăn uống rửa tay xong, Phân Na bay lên không trung, phân thân nửa mình phun nước, nửa mình phun lửa, hào quang rực rỡ rồi hạ xuống đất nói với người chủ cũ:

Thần thông oai đức ngày nay tôi có được là nhờ ân Ngài phóng xá cho tôi đến chỗ Phật tu học mới được như vậy.

Người chủ đáp:

Phật thần thông oai đức, giáo hóa vi diệu như thế, tôi xin được gặp Phật để nghe lời dạy bảo.

Phân Na đáp:

Chỉ cần Ngài chí tâm thiết cúng trai soạn đầy đủ, Đức Phật có đủ tam minh tất sẽ tự đến. Người chủ nghe lời sắp đặt mọi thứ xong, bèn hướng về Xá Vệ đảnh lễ, thắp hương quỳ thẳng thành tâm cung thỉnh Đức Phật từ bi quang lâm, làm lợi ích cho mọi người.

Đức Thế Tôn liền biết được tâm niệm của họ, nên cùng năm trăm vị A La Hán dùng thần thông đến nhà đó. Quốc Vương và dân chúng vô cùng cung kính đến chỗ Phật đảnh lễ, rồi ngồi qua một bên. Thọ thực rửa tay xong, Đức Phật vì người chủ và Vua quan nhân dân trong nước Thuyết Pháp.

Nghe xong, tất cả đều hoan hỷ xin thọ Tam Quy, Ngũ Giới làm đệ tử Phật, rồi đứng lên khen ngợi Phân Na:

Tại gia thì siêng năng, Xuất Gia thì đắc đạo, thần thức cao cả giúp gia đình và Quốc Gia đều được độ.

Chúng tôi biết làm thế nào để đáp đền ân đức này?

Lúc ấy Đức Thế Tôn lại nói kệ khen ngợi Phân Na:

*

Tâm đã an định

Ngôn hành lặng yên

Theo chánh giải thoát

Diệt độ an nhiên.

Bỏ dục, không nhiễm

Tam giới hết ngăn

Ý vọng dứt tuyệt

Là bậc Thượng nhân.

Xóm làng, đồng trống

Bình nguyên, núi cao

Nơi La Hán đến

Đều được hóa độ.

Bậc vui vắng lặng

Không ai làm đặng

Hạnh phúc thay! Vô dục

Không mong cầu, ước vọng.

Đức Phật nói kệ xong, người chủ và Vua càng thêm hoan hỷ, thỉnh Đức Phật lưu lại cúng dường trong bảy ngày, cả hai đều chứng quả Tu Đà Hoàn.

(Kinh Pháp Cú Thí Dụ – Hết Phẩm Mười Bảy)