Các cảnh giới trên bước đường học Phật

Trên đường tu không tinh tấn dụng công thì thôi, nếu tinh tấn dụng công, nhứt định có cảnh giới. Các cảnh giới này bao gồm Nội cảnh giới và Ngoại cảnh giới. Người học Phật phải hết sức lưu tâm để tránh lạc vào Ma cảnh.

Cảnh giới tu tập
Cảnh giới tu tập Phật pháp

Các cảnh giới

Trước tiên xin nói về phần trong tức là Nội cảnh giới. Nội cảnh giới cũng gọi là Tự tâm cảnh giới. Vì cảnh giới này không phải từ bên ngoài vào, mà chính do nơi công dụng trong tâm phát hiện. Những người không hiểu rõ lý “muôn pháp do tâm”: Cho rằng tất cả các cảnh giới đều từ bên ngoài đến, là lối nhận định sai lầm.

Bởi khi hành giả dụng công đến mức tương ưng, dứt tuyệt ngoại duyên, thì chủng tử của các pháp tiềm tàng trong tạng thức liền phát sanh ra hiện hạnh. Với người niệm Phật trì chú. Khi công năng của Phật hiệu và mật chú đi sâu vào nội tâm, tất gặp sự phản ứng của hạt giống thiện ác trong tạng thức. Cảnh giới phát hiện rất là phức tạp. Các cảnh ấy thường hiện ra trong giấc mơ, hoặc ngay khi tỉnh thức đang dụng công niệm Phật. Nhà Phật gọi trạng thái này là “A lại da biến tướng.”

Trong giấc mơ, nếu do chủng tử ác phát hiện, hành giả hoặc thấy các loài sâu trong mình bò ra. Hoặc thấy nơi thân có loại nhiều chân giống như bò cạp, rết, mỗi đêm gở ra năm bảy con. Hoặc thấy các loài thú ma quái, cảnh tượng rất nhiều không tả xiết được!

Nội cảnh giới

Đại khái người nhiều nghiệp tham nhiễm, bỏn sẻn, hiểm độc. Thường thấy tướng nam nữ, rắn rết, hoặc dị loại sắc trắng. Người nhiều nghiệp sân hận, thường thường thấy cọp beo, hoặc dị loại sắc đỏ. Người nhiều nghiệp si mê, thường thấy loài súc vật, sò ốc, hoặc dị loại sắc đen. Tuy nhiên, đây chỉ nói với tánh cách ước lược, không phải tất cả đều nhứt định như thế.

Nếu do chủng tử lành phát hiện, hành giả thấy cây cao hoa lạ. Hoặc thấy thắng cảnh tươi tốt trang nghiêm, mành lưới châu ngọc. Hoặc thấy mình ăn các thứ thơm ngon, mặc đồ trân phục. Ở cung điện báu, hay nhẹ nhàng bay vượt lên hư không.

Tóm lại, trong tâm của chúng sanh có đủ chủng tử mười pháp giới. Chủng tử lành hiện thì thấy cảnh Phật, Bồ Tát, Nhơn, Thiên. Chủng tử ác hiện, thấy cảnh tam đồ tội khổ. Như người kiếp trước có tu theo ngoại đạo, thường thấy mình phóng ra luồng điển, hoặc xuất hồn đi dạo chơi. Tiếp xúc với các phần âm nói về chuyện thạnh suy, quốc sự.

Hoặc có khi tâm thanh tịnh, trong giấc mơ thấy rõ việc xảy ra đôi ba ngày sau, hay năm bảy tháng sẽ đến. Đại khái người đời trước có tu, khi niệm Phật liền thấy các cảnh giới lành. Còn kẻ nghiệp nhiều kém phước đức, khi mới niệm Phật thường thấy cảnh giới dữ. Trì niệm lâu ngày ác tướng mới tiêu tan, lần lượt sẽ thấy điềm lành tốt.

Các loại nội cảnh giới

Về các cảnh giới trong khi thức. Nếu hành giả dụng công đến mức thuần thục, có lúc vọng tình thoạt nhiên tạm ngưng, thân ý tự tại. Có lúc niệm Phật đến bốn năm giờ, nhưng tự thấy thời gian rất ngắn chừng đôi ba phút. Có lúc đang trì niệm, các tướng tốt lạ hiện ra. Có lúc trong vô ý, tinh thần bỗng nhiên được đại khoái lạc. Có lúc trong một động một tịnh, thấy tất cả tâm và cảnh đều không. Có lúc trong một phen thấy nghe, liền cảm ngộ lý khổ. Cảm ngộ lẽ không vô thường, vô ngã, dứt tuyệt tướng ta và người.

Những tướng trạng như thế nhiều không thể tả xiết! Có một Phật tử đang khi thức ngồi trong đêm tối niệm Phật. Thoạt thấy dưới đất, khắp nền nhà, mọc lên hai loại hoa đỏ trắng cao tới thành giường, trên hư không hoa rơi xuống như mưa. Có vị đang khi quì niệm Phật, bỗng thấy trước bàn Phật hiện ra đóa hoa sen đỏ. Từ búp lần lần nở tròn, độ mười lăm phút sau liền tan biến.

Có một Phật tử đang khi niệm Phật, cảnh giới xung quanh bỗng ẩn mất. Trước mắt hiện ra biển nước mênh mang, êm tịnh không sóng gió. Trên mặt biển mọc lên vô số hoa sen nhiều màu, đóa nào cũng to lớn. Kế đó tướng biển ẩn mất, hiện ra cảnh núi non cỏ hoa tươi tốt, cổ thụ sum sê, có một ngôi chùa nguy nga tráng lệ. Tiếp theo tướng chùa núi lại ẩn mất, hiện ra cảnh lưới châu, kết lại rồi đứt, đứt rồi lại kết.

Cẩn thận, đừng xem nội cảnh giới là quan trọng

Đại loại có rất nhiều cảnh tướng như thế, do bút giả đã từng nghe những vị đồng tu trần thuật, nay chỉ kể ra đây ít chuyện để hiển minh.

Những cảnh tướng như thế, gọi là Nội cảnh giới hay Tự tâm cảnh giới, do một niệm khinh an hiện ra. Hoặc do chủng tử lành của công đức niệm Phật trì chú biến hiện. Những cảnh này thoạt hiện liền mất, hành giả không nên chấp, cho là thật có mà để tâm lưu luyến. Nếu sanh niệm luyến tiếc, nghĩ rằng cảnh giới ấy sao mà nhẹ nhàng an vui, sao mà trang nghiêm tốt đẹp. Rồi mơ tưởng khó quên, mong cho lần sau lại được thấy nữa. Đó là điểm sai lầm rất lớn! Cổ nhơn đã chỉ trích tâm niệm này là “gãi trước chờ ngứa.”

Bởi những cảnh tướng ấy do sự dụng công đắc lực tạm hiện mà thôi, chớ không có thật. Nên biết khi người tu dụng công đến trình độ nào, tự nhiên các cảnh giới ấy sẽ hiện ra. Ví như người lữ hành mỗi khi đi qua một đoạn đường, tất lại có một đoạn cảnh vật sai khác hiển lộ. Nếu như kẻ lữ hành chưa đến nhà, mà tham luyến cảnh bên đường không chịu rời bước, tất có ngại đến cuộc hành trình. Rồi bơ vơ giữa đường chẳng biết chừng nào mới về đến nhà an nghỉ.

Người tu cũng thế, nếu tham luyến cảnh giới tạm, thì không làm sao chứng được cảnh giới thật. Thảng như mơ tưởng đến độ cuồng vọng, tất sẽ bị ma phá, làm hư hại cả một đời tu.

Cần hiểu đúng về nội cảnh giới

Kinh Kim Cang nói: “Phàm có những tướng đều là hư vọng. Nếu thấy các tướng chẳng phải tướng, tức thấy Như Lai.”. “Có những tướng” không phải “những tướng có” thuộc về pháp hữu vi sanh diệt. Bởi các tướng ấy chẳng tự bảo rằng mình có hay không, thật hay giả. Chỉ do kẻ chưa ngộ đạo lý động niệm phân biệt, chấp cho là có, không, thật, giả, nên mới thành ra hư vọng.

Đến như bậc tham thiền khi nhập định thấy định cảnh mênh mang rỗng không trong suốt, tự tại an nhàn, rồi sanh niệm ưa thích. Hay khi tỏ ngộ được một đạo lý cao siêu, rồi vui mừng chấp giữ lấy. Cũng đều thuộc về “có tướng”.  Mà đã “có tướng” tức là có hư vọng.

“Thấy các tướng” là thấy những tướng: Lành, dữ, đẹp, xấu, dơ, sạch, có, không, Phật, chúng sanh. cho đến cảnh năm ấm, sáu trần v.v. “Chẳng phải tướng”, nghĩa là thấy mà đừng chấp trước cũng đừng phủ nhận, cứ để cho nó tự nhiên. Tại sao không nên phủ nhận? Bởi các tướng tuy hư huyễn, nhưng cũng chẳng phải là không. Ví như bóng trăng đáy nước tuy không phải thật có. Nhưng chẳng phải không có tướng hư huyễn của bóng trăng.

Cho nên trong khi tu, nếu thấy các cảnh giới hiện, đừng lưu ý cứ tiếp tục dụng công; ví như người lữ hành tuy thấy cảnh bên đường, nhưng vẫn tiến bước để mau về đến nhà. “Tức thấy Như Lai” là thấy bản tánh Phật, thấy được đạo vậy.

Thấu tiêu tức và Chân cảnh giới

Kết yếu lại, từ các tướng đã kể trên cho đến Sự nhứt tâm, Lý nhứt tâm, đều là Nội cảnh giới. Các cảnh giới này có hai phương diện là: Tương tợ và phần chứng. Cảnh tương tợ là tạm thấy rồi biến mất. Cảnh phần chứng là một khi được tất được vĩnh viễn, vì đã chứng ngộ được một phần Chân Như.

Không luận Nội cảnh giới hay Ngoại cảnh giới. Phàm tương tợ đều không phải Chân cảnh giới, mà gọi Thấu Tiêu Tức. Nghĩa là thông thấu được một phần tin tức của chân tâm. Người thật phát lòng cầu giải thoát, chớ nên đem tướng Thấu Tiêu Tức nhận làm Chân cảnh giới. “Thấu Tiêu Tức” ví như cảnh trời âm u râm tối, hốt nhiên có trận gió thổi làm mây đen tạm phân khai. Hé ra một chút ánh thái dương, kế đó mây đen lại che khuất.

Lại như người xưa cọ cây lấy lửa, trước khi lửa bật lên, tất có tướng khói phát hiện. “Chân cảnh giới” ví như ánh thái dương sáng suốt giữa trời trong tạnh và như cọ cây đã lấy được lửa. Tuy nhiên, cũng đừng xem thường Thấu Tiêu Tức. Vì được tướng này, mới chứng minh xác thật có Chân cảnh giới. Nên từ mức đó gia công tinh tấn, thì Chân cảnh giới cũng không xa.

Ngoại cảnh giới

Ngoại cảnh giới là cảnh không phải do nội tâm hiện ra, mà từ bên ngoài đến. Hoặc có hành giả thấy Phật, Bồ Tát hiện thân thuyết pháp, khuyến tấn khen ngợi. Hoặc có hành giả đang khi niệm Phật, thoạt nhiên tâm khai, thấy ngay cõi Cực Lạc. Hoặc có hành giả đang tịnh niệm thấy chư thần tiên đến, chắp tay vi nhiễu xung quanh tỏ ý kính trọng, hoặc mời đi dạo chơi. Hoặc có hành giả thấy các vong đến cầu xin quy y. Hoặc có hành giả khi mức tu cao, bị ngoại ma đến thử thách khuấy nhiễu…

Như khi xưa có một Phật tử căn tánh ngu tối, song thường kính niệm đức Quán Thế Âm. Một đêm nằm mơ thấy Bồ Tát đến bảo nên thường tham cứu bài kệ sau đây, lâu ngày sẽ được khai ngộ:

Đại trí phát nơi tâm/ Nơi tâm chỗ nào tìm/ Thành tựu tất cả nghĩa/ Không cổ cũng không kim!

Như thời Trung Hoa Dân Quốc gần đây, có cư sĩ Giang Am Nam. Vào tháng ba năm Nhâm Thân (1932), nhân khi bị bịnh được thấy cảnh Cực Lạc. Ông gượng đau viết thư cho anh là cư sĩ Giang Diệt Viên, đại khái như sau:

“Em đau nặng. Vào khoảng ba giờ sáng ngày hai mươi lăm tháng ba, sau một cơn sấm sét mưa to, trời lại trong tạnh tỏ suốt như ban ngày. Nơi phương Tây, bỗng hiện ra chân cảnh thế giới Cực Lạc sáng mênh mang không ngằn mé.

*

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *