Hàn Sơn Thập Đắc là Bồ Tát thị hiện

Hàn Sơn Thập Đắc vốn là hai Bồ Tát thị hiện. Ngài Hàn Sơn là hóa thân của của Bồ tát Văn Thù. Ngài Thập Đắc là hóa thân của đức Phổ Hiền Bồ tát.

Hàn Sơn Thập Đắc
Hàn Sơn Thập Đắc Bồ Tát thị hiện

Hàn Sơn Thập Đắc: Bồ Tát thị hiện chuyện

Ngài Tuyên Hóa kể: Giảng đến đây tôi nhớ lại một câu chuyện xảy ra ở Trung Hoa mà trước kia tôi cũng đã có lần nhắc đến. Có một vị Thái thú nọ đến chùa Quốc Thanh trên núi Thiên thai để bái kiến Hòa thượng Phong Can. Thái thú là một chức quan; Còn tên ông ta là gì thì quý vị đừng hỏi tôi vì tôi đã quên bẵng rồi. Nói tóm lại thì đó là một viên quan đương triều, mà cũng có thể là quý vị hoặc là tôi không chừng, chẳng có cái tên nhất định.

Vậy, có ông quan Thái thú nọ đến thăm Hòa thượng Phong Can và hai người cùng nhau đàm đạo. Vị quan nói với Hòa thượng Phong Can: “Bạch Thầy! Trước kia thường có rất nhiều Bồ tát đến thế gian này, nhưng nay thì chẳng có ai cả. Tôi ao ước được gặp một vị Bồ tát chân chánh mà cũng không gặp được!”

Hòa thượng Phong Can nói: “Ông muốn gặp Bồ tát ư? Ở đây chúng tôi có hai vị Bồ  tát, để tôi giới thiệu với ông. Ông có thể đi gặp họ đấy!”

“Cái gì? Hai vị Bồ tát? Ở ngay tại đây? Hai vị Bồ tát đó là Bồ tát gì? Phải chăng Thầy muốn nói hai ông Bồ tát bằng đất sét hoặc bằng gỗ?”

Hòa thượng Phong Can đáp: “Không phải! Hai vị này là nhục thân Bồ tát, là Bồ tát sống hẳn hoi!” “Hoạt Bồ tát” hay “Bồ tát sống,” tức là vị Bồ tát bằng xương bằng thịt, là người thật.

Hàn Sơn Thập Đắc: Bồ Tát thị hiện truyện

Quan Thái thú hỏi lại: “Bạch Thầy, Thầy nói thật chứ?”

Hòa thượng Phong Can từ tốn: “Tôi mà nói gạt ông sao? Tôi là Phương trượng của chùa, những gì tôi nói với ông đương nhiên đều là sự thật cả.”

Quan Thái thú hỏi: “Thế họ là những ai, thưa Thầy?”

Hòa thượng Phong Can đáp: “Chùa chúng tôi có hai người lo công việc dưới nhà bếp. Một người nấu cơm, một người nấu nước, là Hàn Sơn và Thập Ðắc. Họ là hóa thân của Bồ tát Văn Thù và Bồ tát Phổ Hiền. Cả hai vị Bồ tát đều tu khổ hạnh, làm những việc lao động cực nhọc trong chùa này. Hai ngài sẵn sàng làm những việc khó nhọc mà không ai muốn làm. Ông muốn gặp hai vị ấy thì cũng dễ thôi, ông chỉ việc đến thẳng nhà bếp là thấy ngay!”

Thế là vị Thái thú nọ liền nhờ thầy Tri khách, vị Sư lo việc tiếp khách,dẫn đến nhà bếp. Tới nơi thì thấy quả có hai ông Sư lôi thôi, lếch thếch đang làm việc ở đó. Cả hai người trông giống như những kẻ hippy đời nay: Râu tóc để dài và rối bù, mặt mày nhem nhuốc, mình mẩy dơ dáy. Vì Hòa thượng Phong Can đã nói đó là hai vị Bồ tát nên quan Thái thú chẳng dám coi thường, mới tiến đến dập đầu đảnh lễ.

Hai vị Hàn Sơn và Thập Ðắc liền hỏi: “Ông làm gì thế? Sao ông lại lạy chúng tôi?”

Thái thú đáp: “Bạch ngài, Hòa thượng Phong Can nói hai ngài đây là hóa thân của Bồ tát Văn Thù và Bồ tát Phổ Hiền, nên con đến để đảnh lễ hai ngài.”

Hàn Sơn Thập Đắc: Bồ Tát thị hiện truyện

Hàn Sơn, Thập Ðắc xua tay nói: “Phong Can lắm lời! Phong Can lắm lời!” Ý nói Hòa thượng Phong Can thật là lắm chuyện, nói quá nhiều!

Khi quan Thái thú đảnh lễ thì cả hai vị Sư đều đi lùi lại, họ đi thụt lui không biết được bao nhiêu bước, chẳng phải chỉ một bước, bốn bước, mà có thể cả mấy trăm bước cũng không chừng. Khi lui đến chỗ vách đá sau lưng chùa thì hai vị Sư ấy bảo Thái thú: “Phong Can thật lắm lời! Còn ông thì vì sao Ðức Di Ðà không lạy mà lại đi lạy chúng tôi làm chi?”

Thái thú sửng sốt: “Bạch ngài, chẳng hay ai là Ðức Di Ðà?”

Hai vị Sư đáp: “Hòa thượng Phong Can chính là Ðức Phật A Di-Ðà hóa thân đến nước Trung Hoa làm Phương trượng chùa Quốc Thanh trên núi Thiên Thai này đấy! Ông hãy đến đảnh lễ ngài đi, đừng lạy chúng tôi làm gì!”

Trong lúc Thái thú còn đang sững sờ vì kinh ngạc, thì hai vị Sư rách rưới, lôi thôi nọ lùi thêm một bước nữa và biến vào vách đá, không để lại dấu vết gì cả. (Trên núi Thiên Thai có vách đá gọi là Nguyệt Quang Nham, đó chính là nơi ẩn thân của hai vị Hàn Sơn và Thập Ðắc.)

Hàn Sơn Thập Đắc: Bồ Tát thị hiện truyện

Quan Thái thú vội vã quay về tìm Hòa thượng Phong Can, hóa thân của Ðức Phật A Di Ðà; Nhưng về đến chùa Quốc Thanh thì mới hay Hòa thượng đã ngồi mà viên tịch rồi. (“Viên tịch” tức là vãng sanh, nhập Niết Bàn)! Khi quan Thái thú biết được Hòa thượng Phong Can là hóa thân của Ðức Phật A Di Ðà, thì đã quá muộn, không thể gặp ngài được nữa. Ông đã để vuột mất cơ hội trước mắt, Ðức Phật A Di Ðà đã ra đi!

Phải tới khi Hòa thượng Phong Can viên tịch rồi thì quan Thái thú mới được biết, chứ trong lúc Hòa thượng còn tại thế thì chẳng ai biết được ngài chính là hóa thân của Ðức Phật A Di Ðà cả.

Sau có tăng đi hái củi ở Nam Phong, cách phía Ðông Nam chùa hai dặm gặp một Phạm tăng chống gậy vào núi, gánh một vòng xương nói:

– Lấy Xá lợi của Thập Ðắc.

Mới biết Thập Ðắc nhập diệt ở đây. Nhân đó gọi núi là Thập Ðắc. Dận sai Ðạo Kiểu tìm thăm di tích. Ở trong rừng, trên lá cây được thư, từ, tụng của Hàn Sơn và các người trong thôn làng hơn ba trăm bài. Thập Ðắc cũng có thơ hơn mấy mươi bài đề trên vách đá miếu Thổ địa, được gom góp thành tập.

Hàn Sơn Thập Đắc thị hiện truyện: Hộ Pháp bị quở trách.

Theo Cao Tăng chuyện: Đời Đường, nơi Chùa Quốc Thanh, Trung Hoa. Một hôm Hòa thượng trụ trì đi đường lượm một bé trai mới sinh bị người đem bỏ gần chùa. Hòa thượng đem về nuôi và đặt tên là Thập Đắc. Lớn lên Thập Đắc hơi mát mát, không học kinh, không thọ giới, chỉ công quả quét dọn và nấu cơm cho chúng tăng. Nhưng khi nổi hứng lại hát múa lung tung. Không ai để y đến Thập Đắc.

Trong hang đá trên núi lại có một người tên là Hàn Sơn, thường xuống chơi với Thâp Đắc. Thập Đắc lấy cơm dư và thức ăn dư bỏ vào trong hai cái ống tre. Đến trưa, Hàn Sơn xuống vác đem về ăn. Một hôm chúng tăng sai ông Thập Đắc làm hương đăng thì ông lại ngồi ăn chúng với các vị La Hán thờ trên bàn. Chúng tăng thấy quở trách và không cho ông làm hương đăng nữa.

Hoa màu của chùa trồng được, bị heo nai xuống ăn phá. Thập Đắc lên miễu, lật tượng ông Sơn Thần đánh mấy chục roi và bảo: “Tại sao không chịu giữ thú rừng để chúng xuống phá hại hoa màu của chùa.?”

Tối hôm ấy, chư tăng nằm chiêm bao thấy Sơn Thần nói ông bị Thập Đắc đánh đau quá. Sáng ra, chư tăng lên miễu Sơn Thần lật đít tượng lên, thầy lằn dấu roi vẫn còn. Chư tăng rất ngạc nhiên!

Hàn Sơn Thập Đắc Bồ Tát thị hiện truyện: Trụ trì đọa thân Trâu

Một hôm chư tăng đang làm lễ bố tát trong chùa thì Thập Đắc lên núi lùa bầy trâu của dân làng xuống đứng chật sân chùa.

Chư tăng ra quở: “Hôm nay là ngày bố tát của chư tăng, tại sao ông lại lùa trâu xuống chùa, làm ồn buổi bố tát?”

Thập Đắc nói: “Quý thầy hãy ra xem. Lạ lắm.”

Rồi ông kêu tên những thầy trụ trì các chùa đã quá cố. Kêu từng tên pháp hiệu trụ trì và từng chùa một, thì con trâu bước ra có vẻ buồn lắm.

Ông nói: “Bầy trâu này, một số có tiền thân là các vị trụ trì không giữ giới, tham lam của Tam Bảo nên đọa làm trâu.”

Chư tăng thấy tận mắt nhưng cũng chưa tin, cứ nghĩ Thập Đắc điên điên mà thôi.

Hàn Sơn Thập Đắc Bồ Tát thị hiện truyện: Thuyết khác

Phong Can, chẳng biết người ở đâu. Niên hiệu Trinh Quán đời Ðường, Sư đến ở chùa Quốc thanh núi thiên Thai, cắt tóc ngang mày, mặc áo vải rách, có ai hỏi lý Phật, chỉ đáp hai chữ “tùy thời”. Thường xướng đạo, cưỡi cọp ra vào, chúng tăng đều kinh sợ chẳng ai dám nói chuyện với Sư. Có Hàn Sơn, Thập Ðác cũng chẳng biết dòng họ, người đời cho là đồ điên khùng, chơi thân với Phong Can. 

Hàn Sơn ở núi Hàn Nham cách huyện Ðường Hưng bảy mươi dặm về phía tây, nhân đây thành tên. Thập Ðắc thì do Phong Can khi đến Xích Thành, nghe tiếng trẻ con khóc ở bên đường, hỏi thì nói: “Mồ côi bị bỏ ở đây”. Do đó đặt tên Thập Ðắc, đem về giao cho khố ở sau viện. Khố tăng (Tăng coi kho) tên là Linh Tập coi nhà ăn và hương đèn, Thập Ðắc bỗng leo lên toà, ngồi đối diện với tượng Phật mà ăn, sau lại ở trước Thánh tăng hô lên:

– Tiểu quả Thanh văn!

Linh Tập liền báo cho các bậc Thôn túc, rồi đổi xuống nhà bếp rửa chén bát. Hằng ngày tăng chúng thọ trai xong, Thập Ðắc gạn lại thức ăn dư bỏ trong ống đồng. Hàn Sơn đến liền cõng đi. Hàn Sơn dung mạo khô gầy, áo quần tơi tả, lấy vỏ cây làm mũ, mang guốc gỗ to. Lúc đến chùa, hoặc đi dạo dưới hiên, hoặc vào bếp chụm lửa, hoặc chơi với mục đồng, có lúc quát tháo, ngửa mặt lên trời mà chửi, hoặc nói: “Than ôi! Than ôi! Tam giới luân hồi!”. Tăng lấy gậy đuổi thì vỗ tay cười to.

*

(Hàn Sơn Thập Đắc Bồ Tát thị hiện truyện)

Tuệ Tâm 2021.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *