Mục Kiền Liên Bồ Tát cứu mẹ

Ngài Mục Kiền Liên là một trong mười đại đệ tử của đức Phật Thích Ca. Ngài là Tôn giả được mệnh danh là Đệ nhất thần thông và nổi tiếng trong kinh điển bởi hai điển tích: Xuống Địa ngục cứu mẹ, bà Thanh Đề và minh chứng sống về sức mạnh tuyệt đối của Định nghiệp.

Mục Kiền Liên Bồ Tát
Mục Kiền Liên Bồ Tát
*

Thực ra Tôn giả Mục Kiền Liên tuy hiện thân ở ngôi A La Hán, song kỳ thật Ngài là bậc Bồ Tát thị hiện làm Thanh Văn để tu Bồ Tát hạnh. Sau khi nghe Phật thuyết Kinh A Di Đà, Ngài có lúc đã dùng sức thần thông của mình tìm sang Cực Lạc. Nhưng Ngài tìm mãi không thấy, sau cùng lạc đến thế giới của Phật Tu Di Tướng. Núi Tu Di cao tám muôn bốn ngàn do tuần, mỗi do tuần trung bình là sáu mươi dặm. Phật Tu Di Tướng và dân chúng ở cõi ấy, thân hình đều to lớn như núi Tu Di. Khi ngài Mục Kiền Liên đến cõi này, thấy Phật đang thuyết pháp cho đại chúng nghe, liền đi vòng quanh trên miệng bát của một vị tăng.

Vị tăng ấy bạch với Phật rằng: Có một con trùng nhỏ giống hình người bò trên miệng bát của mình. Phật Tu Di Tướng bảo: “Không phải thế đâu. Đó chính là vị Thanh Văn đệ tử thần thông bậc nhất của Phật Thích Ca Mâu Ni ở thế giới Ta Bà. Tên gọi là Mục Kiền Liên.” Ngài Mục Kiền Liên nghe nói thế, liền hiện thân lớn bằng núi Tu Di, đồng với thân lượng chúng sanh ở cõi ấy. Ngài bạch với Phật nguyên nhân mình đi lạc đến thế giới này, và kính xin Phật dùng thần lực đưa trở lại quốc độ Ta Bà.

Đệ Nhất Thần Thông Mục Kiền Liên Bồ Tát

Trong mười đại đệ tử của Phật, ngài Mục Kiền Liên là vị đắc thần thông số một. Ngài thường hay sử dụng phép thần thông nên khi đi truyền dễ dàng nhiếp phục người. Tuy vậy, pháp căn bản của sự giải thoát không phải là thần thông. Với nghiệp lực của con người, thần thông không thể giải cứu. Dù từng bị Phật quở trách, nhưng ngài vẫn sử dụng phép thần thông để làm phương tiện.

Đệ nhất thần thông không thắng được Định nghiệp

Chư Phật có ba việc làm được, ba việc làm không được, gọi là “Tam năng tam bất năng”. Các điều ấy là:

  1. Chư Phật có thể không tất cả tướng, thông suốt tất cả pháp, nhưng không thể diệt được định nghiệp.
  2. Chư Phật có thể biết cùng tận nghiệp tánh của chúng-sanh; Rõ thấu tất cả việc trong vô biên kiếp quá khứ và vị lai; Song không thể độ những chúng-sanh vô duyên;
  3. Chư Phật có thể độ vô lượng chúng sanh, song không thể độ hết chúng sanh giới.

Bởi thế, sức người cố nhiên là hữu hạn, nhưng sức Phật vẫn chưa phải toàn năng. Nếu chúng sanh không tín hướng Ðức Như Lai, không thực hành đúng theo lời Ngài dạy; Thì chư Phật, Bồ Tát cũng không thể hóa độ được.

Cứu dòng họ Thích

Thuở xưa khi vua Lưu Ly cử binh đến đánh dòng họ Thích, Ðức Thế Tôn can ngăn ba lần mà không được. Tôn giả Mục Kiền Liên bạch hỏi sao Phật không cứu độ hàng tộc thuộc. Đức Phật bảo đây là định nghiệp, không cách chi can thiệp được. Tôn giả không tin, dùng thần thông đem giấu năm trăm người họ Thích trên cung trời.

Nhưng khi Lưu Ly Vương dẹp xong hàng Thích Chủng, thì năm trăm người ấy cũng đều thành huyết mà chết. Ðây là một sự kiện chứng minh sức định nghiệp có công năng tuyệt đối mạnh mẽ.

Tôn giả Mục Kiền Liên không qua khỏi Định nghiệp.

Vào thời đức Phật, ngài Xá lợi phất và ngài Mục Kiền Liên là hai cánh tay đắc lực của đức Phật. Cả hai đã làm cho ngoại đạo kính sợ. Ngài Xá lợi phất đã dùng trí tuệ biện tài chinh phục ngoại đạo. Còn ngài Mục Kiền Liên với dũng khí kiên cường năng động lại dùng thần thông chế phục ngoại đạo. Bởi thế, có rất nhiều người trong số ngoại đạo rất căm ghét Ngài. Chúng luôn tìm cơ hội để bức hại Ngài.

Một lần trên đường đi hóa độ phương xa trở về. Hai Ngài bị bọn đồ đệ của Bảo lặc noa (Thuộc phái Ni kiền tử, thường gọi là phái lõa hình) đem gậy gộc ra chận đường gây sự: Bọn này hỏi ngài Xá lợi phất: “Trong chúng chánh mạng (tiếng tự xưng của phái lõa hình) có sa môn không?”

Vốn là bậc trí tuệ, đoán biết được ý đồ của Bảo lặc noa, ngài Xá lợi phất nói: “Chúng chánh mạng sa môn không, chúng Thích ca sa môn có. Nếu A la hán còn tham ái là không có kẻ ngu si.”

Không hiểu ý, tưởng đó là lời khen mình, họ để cho ngài Xá lợi phất đi. Bọn lõa hình lại hỏi ngài Mục Kiền Liên giống như vậy. Với giọng đanh thép, ngài đáp: “Trong chúng của các ông làm gì có sa môn.” Cho là giọng trịch thượng, bọn lõa hình tức giận, vác gậy gộc đánh Ngài bất tỉnh. Tưởng là địch thủ đã chết, bọn lõa hình bỏ đi.

*

Ngài Xá lợi phất trở lại tìm xem bạn như thế nào. Thấy Mục Kiền Liên bất tỉnh thân thể tím bầm, máu ra lai láng. Xá lợi phất vội lấy cà sa làm võng đưa ngài về tinh xá. Đại chúng ngạc nhiên hỏi ngài Mục Kiền Liên:  “Tôn giả là bậc có thần thông, sao lại chịu thua thiệt đến thế?

Ngài đáp: “Khi nghiệp lực đến, chỉ một chữ thần còn không thể nhớ, huống là phát thông”. 

Nói xong, tôn giả nhập Niết bàn.

Khi nghe tin ngài Mục Kiền Liên bị ám hại, vua A xà thế phẫn nộ hạ lịnh truy nã bọn lõa hình. Khi có tên nào bị bắt, nhà vua cho xử bằng cách ném sống vào hầm lửa.  Sau khi hỏa táng ngài Mục Kiền Liên, ngài Xá lợi phất, Mã Túc và Mãn Túc đã đem di cốt của Ngài về trình Phật. Phật tập họp chúng Tỳ kheo lại và dạy:

“Này các vị tỳ kheo! Hãy chiêm ngưỡng hài cốt của Mục Kiền Liên. Đã mang sắc thân, chắc chắn còn có nghiệp phải trả. Nhục thể phải chịu vô thường. Do đó, sinh tử, trả nghiệp là chuyện thường tình. Không có gì phải hoang mang lo sợ. Khi xả báo thân con người nên giữ tâm hồn không mê muội, oán thù, sân hận. Trong các nghiệp, Cận tử nghiệp là nghiệp nặng nhất. Mục Kiền Liên vì tuyên dương giáo pháp mà tử nạn, đó là một vinh dự đáng cho tất cả noi gương”.

Điển tích Bồ Tát Mục Kiền Liên vào Địa ngục cứu bà Thanh Đề và sự ra đời của kinh Vu Lan Báo Hiếu

Trong hàng thánh chúng, ngài Mục Kiền Liên không những là vị thần thông số một, mà còn là một vị có hiếu đạo hơn hết. Một hôm nhớ mẹ, Ngài vận dụng thần thông đi khắp mọi nơi để tìm kiếm. Khi vào địa ngục. Ngài thấy mẹ ở chốn địa ngục khổ sở đói khát, cơ thể vô cùng gầy yếu. Để phục hồi sức lực cho mẹ là bà Thanh đề, Ngài mang cơm dâng cho mẹ.

Mừng quá, bà Thanh đề dùng tay trái che bát để cho tù nhân khác không thấy thức ăn, tay phải bốc cơm đưa vào miệng. Nhưng than ôi! Cơm hóa thành than đỏ, bà không thể nào ăn được. Ngài rơi nước mắt, lòng buồn vô tận! Ngài vận đủ mọi phương tiện để cứu mẹ, nhưng vẫn không có kết quả. Ngài trở về bạch Phật sự tình và hỏi lý do. Đức Phật từ bi dạy rằng:

*

“Này Mục Kiền Liên. Lúc sanh tiền mẹ ông đã hủy Phật báng Tăng, không tin nhân quả luân hồi. Lại rất bỏn xẻn, chẳng bao giờ bố thí cho ai, kể cả bố thí cho con kiến hạt gạo. Vì thế, sau khi chết bà phải chịu quả báo như thế. Ông tuy là con người hiếu đạo, thương cha nhớ mẹ, muốn đền đáp thâm ân, nhưng sức của ông có hạn. Dù có thần thông, một mình ông cũng không thể giải cứu nghiệp lực cho mẹ. Ông hãy đợi đến rằm tháng bảy, ngày chư tăng mãn hạ. Thiết lễ Vu Lan nhờ sức chư tăng cùng chú nguyện thì mẹ ông mới thoát khỏi được cảnh địa ngục.”

Theo như lời Phật dạy. Ngày rằm tháng bảy, Ngài thiết lập trai đàn dâng cúng mười phương chư tăng; Và nhờ thần lực của chư tăng chú nguyện.  Quả thật như vậy, với đạo nghiệp tấn tu trong 3 tháng hạ; Nguyện lực của chư Tăng không những cứu giúp cho bà Thanh đề mà còn nhiều người khác trong ngày đó cũng được thoát khỏi cảnh địa ngục tối tăm.  Kinh Vu Lan, lễ Vu Lan có từ đó.

Tích Bồ Tát Mục Kiền Liên Nhẫn nhục Độ sanh

Một hôm, trên đường đi khất thực, ngài Mục Kiền Liên dừng chân trước một nhà bán bánh ít trần, thứ bánh ngọt mà không bọc lá. Thấy bà chủ quán không đem vật thực ra cúng dường. Đoán biết bà này có tâm keo kiệt, ngài cố tình đứng lại chờ đợi, để tạo điều kiện cho bà này gieo công đức. Không những không cúng dường, bà còn xua đuổi tôn giả. Bà nói: “Làm gì mà sáng sớm ông đến đứng ám nhà tôi thế? Ông có biết rằng tôi chưa bán được gì cả chăng? Xin mời ông đi mau cho để sáng sớm tôi khỏi mất hên.”

Ngài liền năn nỉ: “Xin bà cho tôi một nắm cơm, nếu không bà cho tôi một cái bánh cũng được.”

Bà già nói: “Tôi nghèo lắm ông ơi! Ông không thấy nhà tôi đang xiêu vẹo sau trận cuồng phong chưa sửa được đấy à! Còn cái bánh, tôi đã bảo bánh chưa chín mà, ông này lẩn thẩn thật.”

Muốn cho bà già sinh khởi thiện tâm, ngài nói: “Nếu bà không cho, tôi sẽ đứng đây hóa phép làm gió thổi suốt ngày.”

Bà già vẫn không lay chuyển, nói:  “À! Thế ông biết làm phép ư? Nếu thật sự ông có thể biến hóa mà chết được, tôi sẽ cho.”

Ngài nghe thấy thế liền rùng mình ba lần rồi lăn ra chết. Thấy thây chết khiếp quá, nhưng vì tâm keo kiệt, bà già nói: “Đã là xác chết còn ăn uống gì được mà cho. Giờ ông còn báo đời tôi phải chôn cất thây ma, thật đến khổ!”

*

Ngài Mục Kiền Liên đứng dậy và nói: “Giờ tôi là người bình thường ăn uống được, xin bà hãy đem vật thực cho tôi.”

Bà bảo: “Tôi đã bảo là tôi nghèo rớt mồng tơi mà, xin ông hãy đi gấp cho, để tôi còn lo sanh kế nữa chứ.  Ngài vẫn nằn nì: “Nếu bà không cho bánh, tôi sẽ không đi khỏi đây.”

Bà giận quá, nhưng thấy vị tỳ kheo này biết biến hóa thần thông, bà già cũng có phần sợ sệt. Lúc ấy đang hấp bánh, bà mở vung muốn chọn một cái nhỏ nhất để cho, hầu khỏi rắc rối. Nhưng lúc này bà thấy cái bánh nào cũng lớn, cho thì thiệt hại cả vốn lẫn lời. Dù bánh đã được xoa dầu để khỏi dính nhau, nhưng bà càng xáo tìm cái bánh nhỏ nhất thì bánh càng dính chùm với nhau.

Giận quá, bà khuân cả nồi để trước ngài và nói: “Ông hại tôi quá, làm bánh tôi dính chùm với nhau hết. Hỏng hết rồi, ông mang luôn cả nồi này về mà ăn cho thỏa.” Thấy ý cho bánh trong sự tức giận, nhưng thiện tâm của bà già đã bắt đầu nhen nhúm. Ngài lấy một cái bánh để vào bình bát, rồi tạ từ bà già và tiếp tục lên đường.

Độ Liên Hoa Sắc Tôn Giả

Một lần khác, nhân đi khất thực ngang qua một khu vườn rất nên thơ. Ngài Mục Kiền Liên gặp một phụ nữ tuổi trung niên rất kiều diễm xinh đẹp. Bà này đón ngài lại và mời vào rừng nói chuyện. Biết chuyện chẳng lành, ngài chuẩn bị nếu có bị hại vì không chiều ý bà ta thì sẽ đem sức thần thông chống trả. Ngài từ chối và nói:

“Bà không nên đem sắc đẹp mê hoặc tôi. Con người của bà bên ngoài vui tươi, ngọt ngào nhan sắc, nhưng chắc chắn lòng bà không khác một cuộn chỉ rối. Bà đang có một tâm sự uất nghẹn nên mượn sắc đẹp sẵn có để giết thời gian, hầu quên lãng tất cả. Xin lỗi, bà chớ phiền, nhưng tôi thẳng thắn khuyên bà không nên chơi với lửa. Lội vào vũng sình, nguy hiểm lắm! Càng lao vào con đường trụy lạc, tâm hồn càng thêm dơ bẩn. Trong vũng bùn, bà càng cố vẫy vùng thì càng lún sâu, khó thoát khỏi tội lỗi.

Thiện tâm của bà chưa hẳn đã mất, bà nên quay hướng chưa muộn lắm đâu.  Nghe nói đúng tâm trạng của mình, bà ta giật mình khóc sùi sụt và thưa: “Thưa tôn giả! Tôi vẫn biết thế, nhưng không có con đường nào hơn. Tôi mượn lạc thú để quên hết uẩn khúc của cuộc đời, quên quá khứ đau thương.”

*

Ngài Mục Kiền Liên bình thản khuyên: “Thông thường, với những điều càng cố quên thì càng nhớ, càng nhớ lại càng thấy đau; Càng đau thì lòng càng căm tức, càng căm tức lại có thể phát điên khùng. Lúc đó, hết biết phương cứu chữa. Ở đời có hai con người mạnh nhất. Một là người không có tội lỗi, hai là người có tội lỗi mà biết ăn năn sám hối.

Thân thể, quần áo dơ bẩn dùng nước giặt rửa. Nước trên sông ô uế khi vào biển cả đều được lóng trong. Tâm hồn nhiễm đầy trần cấu, Phật pháp có năng lực làm cho trong sạch, thánh thiện. Nếu biết sám hối bà sẽ hết tội, tăng phước, trở nên con người gương mẫu. 

Bà ta nói: “Nhưng tội lỗi quá nhiều, sám hối bao giờ mới hết tội? Tôi đã mượn tiền tài và sắc đẹp làm lung lạc không biết bao nhiêu người đàn ông nhẹ dạ. Tôi đã phá tan hạnh phúc của nhiều gia đình, rồi tôi cũng bị người cùng phái nguyền rủa, có lần tôi suýt phải mất mạng. Ai ai cũng đều khinh ghét tôi!”

Ngài nói: “Với giáo pháp của đức Phật, khi nghe bà bộc lộ tâm hồn, tôi sẽ tăng thêm từ ái, không khinh ghét bà đâu”.  Nghe thế, rất yên tâm, bà kể:

*

“Tôi là con của trưởng giả ở thành Ức xoa tỳ la, tên là Liên Hoa Sắc. Lúc lên 16 tuổi tôi lấy chồng, chẳng may cha chồng chết sớm. Mẹ chồng tôi còn xinh đẹp và sinh lý còn cường thịnh, do đó bà khuynh đảo chồng tôi, phạm tội loạn luân. Quá buồn, tôi xin ly dị để lại cho chồng tôi một bé gái, rồi tôi đi lang thang như kẻ mất hồn.

Vì buồn, tôi lại kết bạn với một chàng thương gia trẻ tuổi. Tôi ở nhà lo việc quản gia, chồng tôi lại đi đó đi đây để buôn bán. Làm ăn phát đạt, lắm tiền của lại sinh tật. Một chuyến đi buôn xa trở về, chồng tôi đem về một hầu thiếp son trẻ, cho ở nhà một người bạn hữu. Thường mượn cớ đến nhà bạn hàn huyên, chồng tôi ít ngủ ở nhà. Nghe bà con xì xầm, tôi nổi cơn ghen, quyết tìm cho bằng được và ăn thua đủ với con qủy cái đã ám hại gia đình tôi.

Không ngờ khi chạm mặt nhau, hầu thiếp của chồng tôi chính là con gái của tôi với người chồng trước. Oan trái gì mà ghê thế! Mẹ chồng tôi lại đi cướp chồng của tôi. Rồi con tôi và tôi lại cùng chung một chồng. Xưng hô như thế nào cho phải đạo lý? Uẩn khúc như thế thì hỏi ai còn chịu đựng nổi?  Khi tỉnh lại, không giữ được thăng bằng của tâm hồn, tôi lại bỏ nhà ra đi, mượn những cuộc truy hoan đó đây đùa cợt cho quên sầu. Chuyện đời của tôi quá bi thảm, tôn giả có đủ năng lực để cứu vớt tôi chăng?

*

Nghe tâm sự não nùng của Liên Hoa Sắc, ngài Mục Kiền Liên liền đem thuyết duyên sanh, thiện ác, nghiệp báo, nhân quả, luân hồi giảng giải cho bà ta nghe. Khi thấy Liên Hoa Sắc có thể hồi tâm, ngài liền hướng dẫn bà về bái yết đức Phật. Liên Hoa Sắc hết lòng sám hối, tinh tấn tu hành, chẳng bao lâu chứng quả A-la-hán và có thần thông số một bên phái nữ.

(Theo Truyện tích Vu Lan Phật giáo)

Tuệ Tâm 2021.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *