Niết Bàn là gì

Hòa Thượng Tuyên Hóa dạy: “Niết bàn là gì? Niết bàn nghĩa là không sinh, không diệt. Đây chính là sự chứng đạo chứ không phải Niết bàn nghĩa là chết”

Do không sinh không diệt nên sinh tử không còn nữa. Một người chứng được Niết bàn là khi họ đạt đến tình trạng không bị đối kháng bởi vấn đề sống và chết nữa. Nhưng niết bàn không chỉ có nghĩa là sự nhập diệt của Đức Phật. Khi Đức Phật nhập diệt gọi là Ngài nhập Niết bàn. Đức Phật chứng nhập vào niết bàn với đầy đủ bốn đức: Thường, lạc, ngã, tịnh.

Niết bàn là gì
Niết bàn là gì

Có một số người học Phật có cái nhìn chưa rõ ràng, cho rằng niết bàn chính là chết. Không phải vậy, bởi niết bàn là còn nhấn mạnh đến cái không phải chết. Những ai vướng mắc vào quan điểm này chưa phải là người thông hiểu Phật pháp. Nhiều người nghĩ rằng sau khi chết mới chứng được Niết bàn. Nhưng thực ra không nhất thiết phải sau khi chết mới đạt được cảnh giới niết bàn.”

Nhiều cách giải thích Niết bàn là gì

Trong các kinh điển có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng chữ Niết Bàn  không ngoài những nghĩa: Viên tịch (hoàn toàn vắng lặng). Vô sanh (không còn sanh diệt) và Giải thoát v.v… Những nghĩa này nhằm chỉ cho người đạt đạo sống trong trạng thái tâm thể hoàn toàn vắng lặng, dứt hết vọng tưởng vô minh.

Tổ Ấn Quang bảo: “Niết bàn là gì? Niết Bàn dịch là Viên Tịch. Nghĩa là không đức nào chẳng trọn là Viên, không chướng nào chẳng tận là Tịch. Tức là Tịch Quang Tịnh Độ, là cảnh giới tự thọ dụng của Phật. Cứu cánh Niết Bàn nghĩa là nhập Vô Dư Niết Bàn.”

Hòa thượng Tuyên Hóa bảo: “Cùng nhận được con đường phát tâm tu tập đi đến vô dư niết bàn của Như Lai. Hàng A La Hán đạt được niết bàn hữu dư. Đến quả vị Phật là thể nhập niết bàn vô dư. Trong cảnh giới vô dư y niết bàn, các vị đạt được trạng thái bất sanh bất diệt. Chứng nhập niết bàn với bốn đức Thường, Lạc, Ngã, Tịnh.

Tướng sáng suốt tinh thuần quý vị đã gạn sạch chất trầm lắng dưới đáy bình rồi. Sự trong sạch ấy là hoàn toàn không giả dối: Là một trăm phần trăm! Điều nầy biểu tượng cho đã đạt đến quả vị cứu cánh, thành tựu Phật quả. Lúc nầy là tướng trong sáng hiện tiền, không còn mọi vô minh phiền não. Khi quý vị đã dứt trừ được hẳn căn bản vô minh thì ngay đó không còn phiền não nữa. Mọi thứ đều hợp với đức thanh tịnh vi diệu của niết bàn. ”

Niết bàn là gì? Hòa Thượng Thanh Từ giải thích

Theo Hòa Thượng Thanh Từ giải thích về Niết bàn thì hơi khác biệt một chút: “Do trình độ giác ngộ khác nhau nên trong kinh chia ra bốn thứ Niết Bàn:

  1. Niết Bàn Hữu Dư Y: Niết Bàn đã dứt sạch phiền não vọng hoặc trong ba cõi, nhưng còn thân của nghiệp báo dư thừa.
  2. Niết Bàn Vô Dư Y: Niết Bàn đã dứt sạch phiền não hữu lậu và không còn mang thân của nghiệp báo.
  3. Niết Bàn Tự Tánh: Niết Bàn tự tánh sẵn có của chúng sanh, nó vốn sẵn có tánh Niết Bàn không phải tu tập mới có. Như mặt gương tánh vốn sạch không phải đợi lau chùi mới hiện.
  4. Niết Bàn Vô Trụ Xứ: Niết Bàn không chỗ nơi. Các vị Bồ Tát khi giác ngộ. Các Ngài lao mình trong lục đạo giáo hóa chúng sanh, lấy sự sanh tử của chúng sanh làm cảnh giới. Tuy ra vào sanh tử nhưng lúc nào cũng tự tại vô ngại.

Trong đó Niết bàn Hữu Dư và Niết Bàn Vô Dư là của hàng Nhị thừa. Hai thứ Niết Bàn dưới chỉ riêng hàng Đại thừa mới có.”

Niết bàn là gì- Thay cho Lời kết

Một người bạn nhắn tin hỏi: “Niết bàn là gì?” Tuệ Tâm tôi không trả lời được! Thẹn mình đã ngu dốt lại còn thiếu sự tham học, xưa nay ngoài niệm Phật ra vốn chẳng biết gì. Tôi tra lại các sách để tìm lời giải đáp từ chư Tổ cho bạn thì mới hay: “Phật lý sâu thăm thẳm, càng vào càng không thấy đáy”.

Như ngu ý của Tuệ Tâm hiểu được chút ít lời Tổ dạy thì “Niết bàn là sự chứng nhập, vốn không có hình tướng. Mà đã là sự chứng nhập thì không thể dùng lời mà diễn tả được: Ai chứng nấy biết, như ai ăn cơm nấy no, không thể ăn giúp người khác được. Niết bàn có sẵn nơi mỗi chúng sanh như Phật tánh và chứng nhập được nghĩa là ra khỏi sanh tử luân hồi.

Những lời viết trong bài đều là trích dẫn từ lời các Tổ và bậc tu hành chân chính là Hòa Thượng Thanh Từ. Tuy vậy do sức tra cứu và trí tuệ cạn cợt, sợ rằng nội dung trích dẫn chưa thỏa lòng người am hiểu Phật Pháp. Nếu có bậc cao nhân duyên đọc xin bổ sung thêm bài này giúp. Để ý tứ được rõ ràng hơn, dễ hiểu hơn cho người đọc sơ cơ. Nếu được vậy thật là may mắn, vạn phần xin cảm tạ.

( Niết bàn là gì) 

Tuệ Tâm 2021.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *